Dynia – niedocenione warzywo czy owoc?

Dziś opowiemy trochę o dyni, na którą obecnie jest sezon.W Polsce dynia nie cieszy się jeszcze dużą popularnością, uprawia się głównie dwa gatunki: dynię olbrzymią i zwyczajną, do której należą dynia makaronowa, kabaczek, cukinia i patison i to zazwyczaj na działkach i przydomowych ogródkach. Znacznie dyni rośnie w Polsce wraz z popularnością Halloween. Zachęcamy do przygotowywania dań z dyni, możliwości jest naprawdę dużo, ze względu na jej wartości odżywcze jest naprawdę cennym dodatkiem lub bazą wielu potraw. Zwłaszcza teraz gdy mamy na nią sezon.

Dynia
Dynia



Co to jest dynia i skąd pochodzi?
Dynia to rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych. Owoce dyni mogą osiągać masę do 200 kg, a dynia olbrzymia nawet 800 kg. Można wyróżnić nawet 800 gatunków dyni, ale tylko dwa są używane w kuchni: dynia olbrzymia, która pochodzi z północnej części Ameryki Południowej i dynia zwyczajna wywodząca się z Meksyku i Ameryki Środkowej. Historia dyni sięga czasów starożytnych, kiedy to słynny wódz, polityk i zarazem wielki smakosz Lukullus podawał na swoich ucztach smażoną dynię z miodzie. Grecy natomiast podawali świeżo utartą dynię polana winem jako środek przeciw zaparciom. Do Europy dynia w XV wieku przypłynęła na statkach Kolumba. Początkowo traktowana by jako egzotyczna zagadka, jednak już w następnym wieku uprawiano ją już niemal w całej Europie. W Polsce dynię poznano na przełomie XVII i XVIII wieku. Od kilku lat uprawia się w Polsce dynię makaronową – popularną do tej pory na Zachodzie.
Odmiany dyni
Odmiany dyni
Zastosowanie dyni

Oprócz wykorzystania dyni w kuchni, niektóre gatunki uprawiane są w celach ozdobnych. Głównie są to różne odmiany dyni zwyczajnej i olbrzymiej. Dynią ozdobną określa się także odmiany tykwy. Spotykane są odmiany o różnych kształtach i kolorach:

  • dynia olbrzymia turbanowa zwana sułtańskim Urbanem – o średnicy do 25 cm, zazwyczaj kremowobiała z pomarańczową górą (turbanem),
  • „Pepo Blue Hubbara” – odmiana dyni zwyczajnej o kształcie gruszki,
  • „Mandarin” – odmiana dyni olbrzymiej o żeberkowanej skorupie w kolorze pomarańczowym,
  • „Giranman Caleux d’Eysines” – odmiana dyni zwyczajnej, pokrytej brodawkami,
  • „Tristan” – odmiana dyni piżmowej w kolorze szarym, z ozdobnymi żeberkami
  • „Alladin” – odmiana dyni zwyczajnej o różnych kształtach: butelki, turbanu, jabłka, pomarańczy, maczugi, kolby,
  • korona cierniowa – odmiana dyni zwyczajnej z cierniowym wiankiem.

 

Różne odmiany dyni
Różne odmiany dyni
Wartości odżywcze dyni

Najcenniejsza jest dynia o pomarańczowym miąższu – im jego kolor jest intensywniejszy, tym zawiera więcej witamin, takich jak A, B1, B2, C, PP. Dynie zawierają także takie składniki mineralne jak fosfor, żelazo, wapń, potas, magnez, mnóstwo beta-karotenu, który w organizmie przekształcany jest w witaminę A. Dynia bogata jest w białko, jest niskokaloryczna (100 g to 15- 28 kcal) i dzięki dużej zawartości celulozy ułatwia proces odchudzania. Przyśpiesza przemianę materii, zawiera błonnik i pektyny oraz kwasy organiczne, kwas foliowy i pantotenowy. Jest zupełnie pozbawiona sodu. Nawet po ugotowaniu nie traci cennych właściwości. Pestki dyni to źródło organicznego, łatwo przyswajalnego cynku, w 100 gramach znajduje się go 7,64 mg, co stanowi 80% zapotrzebowania dla kobiet i 50% dla mężczyzn.

Dynie
Dynie
Właściwości dyni

Dynia pomaga w nieżytach przewodu pokarmowego, zaparciach, chorobach krążenia i schorzeniach wątroby. Zalecana jest jako produkt ogólnie odkwaszający, moczopędny i żółciopędny. Znajdujące się w dyni witaminy pozytywnie działają na wzrok i pracę serca. Dzięki swojej właściwości, małej zdolności wiązania azotanów z gleby, dynia jest lepszym niż marchew produktem w żywieniu dzieci oraz osób chorych na nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, choroby wątroby, otyłość, stwardnienie tętnic, miażdżycę i problemy przemiany materii. Miąższ dyni to idealny środek przeciwwymiotny dla kobiet w ciąży. Pestki dyni pomagają też zwalczyć chorobę lokomocyjną. Dynia wzmacnia również system immunologiczny. Cynk, zawarty w pestkach dyni chroni prostatę, poprawia sprawność seksualną oraz żywotność plemników (mężczyźni potrzebują cynku czterokrotnie bardziej niż kobiety). Cynk dobrze wpływa na cerę – wzmacnia, rozjaśnia i wygładzają, a także na paznokcie i włosy. Dzięki niemu wszelkie rany szybko się goją. Pestki dyni, dzięki dużej zawartości niacyny (witaminy B3) przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i stosowane są w leczeniu chorób skóry, takich jak trądzik, opryszczka, a także przy wrzodach żołądka. Nasiona zawierają kombinację wielonasyconych kwasów tłuszczowych oraz fitosteroli (30-40% pestek dyni to olej), które hamują odkładanie się w tkankach złogów cholesterolu i obniżają poziom złego cholesterolu, a tym samym zapobiegają miażdżycy. Ponadto znajdują się w nich lekkostrawne białka, selen, mikroelementy, magnez, miedź, cynk i mangan. Stosuje się je w leczeniu stanów zapalnych nerek i pęcherza moczowego. Świeże pestki, nie suszone stosuje się przeciwko robaczycy i tasiemcom.

Olej z pestek dyni to jeden z najsmaczniejszych i najcenniejszych tłuszczów roślinnych. Tłoczony na zimo ma barwę ciemnozielono – brązową i orzechowy posmak. Zawiera kwas linolowy i olejowy, a także witaminy: E, B1, B2, B6, A, C, D, beta-karoten, potas, selen i cynk. Oleju z pestek dyni można używać także jako kosmetyku, zwłaszcza do skóry suchej i dojrzałej, ponieważ wygładza zmarszczki. Działa także przeciw rozstępom, może być stosowany jako dodatek w oklejkach do masażu, kremów i peelingów. Ma właściwości nawilżające i wygładzające, a dzięki sporej zawartości potasu działa oczyszczająco i rozjaśniająco.

Podsumowywać chyba nie muszę. Nic tylko jeść…. W różnej postaci: od zup, poprzez zapiekanki, placki, pierogi, przekąski, dżemy, pasty, aż po sałatki z dodatkiem pestek dyni. Ja polecam zwłaszcza zupę krem z dyni, aromatyczną, rozgrzewającą, idealną na chłodne, jesienne dni. Niebawem podzielę się przepisem.

Smacznego!

Aaa, na koniec oczywiście odpowiedź: dynia właściwie to owoc, ale zwyczajowo zalicza się ją do warzyw.

 

Wesołe dynie
Wesołe dynie

 

Źródła: http://www.poradnikzdrowie.pl
            http://dziecisawazne.pl/wszystko-co-musimy-wiedziec-o-dyni/
           http://www.fit.pl/dietadlaciebie/dynia-wlasciwosci
           www.wikipiedia.org

Zostaw Komentarz

*